همه ما، تمام 365 روز سال را از خوان نعمتهای خداوند روزی میگیریم، اما یک ماه در کل سال، خداوند سفره رحمتش را جور دیگری گسترانده و مسلمانان را بهصورت ویژه مهمان خود کرده است؛ یک مهمانی متفاوت.
در این مهمانی پربرکت، مسلمانان، گذشتن از خود و آنچه را که به آن علاقه دارند و وابستهاش هستند، تمرین میکنند. در این ماه، گذشتن از هر وابستگیای زیباست؛ بهخصوص اگر بدانی این گذشتن، به عدهای زندگی میبخشد. شبهای قدر در ماه مبارک رمضان، یکی از پاتوقهای روزهداران، پایگاههای انتقال خون است. در این شبها، پایگاههای انتقال خون، آنقدر شلوغ میشوند که گاهی مجبورید برای اهدای خون، در صف بایستید. این در حالی است که در روزهای دیگر ماه مبارک، معمولاً با کمبود خون مواجهیم و سازمان انتقال خون، از مردم درخواست میکند برای اهدای خون به پایگاهها مراجعه کنند.
اگر شما میخواهید از ثواب اهدای خون در این ماه پربرکت، بهرهمند شوید، پیشنهاد میکنیم این کار خیر را به شبهای احیا موکول نکنید و البته قبل از اهدای خون، این مطلب را بخوانید. بر اساس اعلام رسمی سازمان انتقال خون ایران، از پایان 18 سالگی تا 65 سالگی، سن مناسب و مجاز برای اهدای خون است. البته حداکثر سن مجاز برای فرد میانسالی که برای نخستین بار قصد اهدای خون دارد، 60 سال است.
قبل از اهدا
زمانی که شما برای اهدای خون به پایگاهها یا مراکز مختلف مراجعه میکنید، ابتدا فرم پرسشنامهای در اختیارتان قرار میگیرد که باید تمام مشخصات فردیتان را در آن ذکر کنید؛ سپس مرحله مصاحبه با پزشک و بررسی وزن، فشارخون، درجه حرارت بدن و نبضتان را توسط یکی از مسئولان یا خود پزشک پایگاه خواهید داشت.
در گام بعدی، پزشک مستقر در پایگاه، یک آزمایش ساده و کوچک روی خون شما انجام میدهد تا متوجه سطح هموگلوبین موجود در خونتان شود و مطمئن باشد که مشکلی از نظر کمخونی، شما را تهدید نمیکند. شما در هر یک از این مراحل میتوانید با اختیار خود، از اهدای خون انصراف بدهید و اجباری به انجام این کار برایتان وجود نخواهد داشت. اگر تمام مراحل را گذراندید و پزشک مرکز تشخیص داد که شما شرایط مناسب برای اهدای خون را دارید و خودتان هم راضی به این کار بودید، مرحله نهایی آغاز میشود.
در این مرحله، شما روی تخت دراز میکشید تا عمل خونگیری انجام شود. این عمل در شرایط کاملاً استریل انجام میشود و حدود 20 دقیقه هم طول میکشد. بعد از اتمام عمل خونگیری، باید کمی (حداقل 10 دقیقه) استراحت کنید و حتماً شیرینی و آبمیوهای را که در اختیارتان قرار میگیرد را میل کنید تا مشکلی از نظر افت فشار خون، برایتان بهوجود نیاید.
بعد از اهدا
همانطور که ذکر شد، پس از اهدای خون، باید حداقل 10 دقیقه استراحت کنید و بعد از خوردن شیرینی و آبمیوه خود، با کمک مسئولان پایگاه و دستی که سوزن خونگیری به آن وصل نبوده است، به آرامی از روی تخت بلند شوید. حواستان باشد که برای پیشگیری از کبودی یا خونریزی محل سوزن خونگیری، حداقل تا 24 ساعت از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید و تا 6 ساعت هم چسب و پنبهی روی این ناحیه را برندارید.
شما میتوانید بلافاصله پس از اهدای خون به انجام کار و فعالیتهای روزمرهتان بپردازید و حتی پیادهروی هم بکنید، اما انجام ورزشهای سنگین یا فعالیتهای بدنی شدید تا حداقل 24 ساعت ممنوع است. راستی! این را هم بگوییم که اگر کار سخت یا حساسی دارید، مثلاً خلبان، راننده وسایل حملونقل عمومی، آتشنشان، کارگر ساختمان، موتورسوار یا ورزشکار حرفهای هستید و یا کار با دستگاههای برش انجام میدهید، بهتر است حدود 12 تا 24 ساعت پس از اهدای خون، قید کار کردن را بزنید تا در اثر افت احتمالی فشارخون، حادثهای برای خودتان یا دیگران اتفاق نیفتد. این را هم فراموش نکنید که استعمال سیگار، چند ساعت قبل و بعد از اهدای خون، ممنوع است.

فواصل اهدای خون
برخی از افراد، یکی دو بار بیشتر در طول عمر خود اقدام به اهدای خون نمیکنند، اما برخی دیگر جزو اهداکنندگان مستمر هستند. این گروه از اهداکنندگان باید برای حفظ سلامتیشان، فاصله مناسبی بین هر نوبت از خوندهی را رعایت کنند. بر اساس اعلام سازمان انتقال خون ایران، بهتر است بین هر بار اهدای خون، 8 هفته یا 56 روز فاصله باشد. این در حالی است که آقایان اهداکننده مستمر، مجاز به اهدای بیش از 4 بار خون در طول سال و بانوان اهداکننده مستمر هم مجاز به اهدای بیش از 3 بار خون در طول یک سال نخواهند بود.
بر خون ما چه میگذرد؟
پس از اهدا، خون شما به آزمایشگاههای تشخیص طبی فرستاده میشود تا از نظر سلامتی، مورد بررسی قرار گیرد. خون سالم، خونی است که علائم بیماریهای عفونی منتقله از راه خون، مانند ایدز، سیفلیس یا هپاتیت در آن وجود نداشته باشد. اگر ابتلا به این بیماریها در خون اهداکننده، ثابت شود، نتیجه آزمایش به شکل کارت خون به آدرس اهداکننده فرستاده میشود. البته تعیین گروه خونی هم روی خون اهدایی انجام میشود و اگر خونتان سالم باشد، باز هم کارت اهدا به دستتان خواهد رسید. بد نیست این را هم بدانید که اهدای خون میتواند بهصورت موقت باعث کاهش حدود نیمکیلوگرم از وزنتان بشود.
شرایط عمومی اهدای خون
اگر شما قصد اهدای خونتان را دارید، باید شرایط زیر را داشته باشید:
- وزنتان بیشتر از 50 کیلوگرم باشد.
- هموگلوبین خونتان حداقل 12/5 گرم در دسیلیتر باشد.
- هماتوکریت خونتان حداقل 38 درصد باشد.
- تب نداشته باشید.
- نبضتان هنگام مراجعه برای اهدای خون، 50 تا 100 بار در دقیقه بزند.
- فشار خون سیستولیک (حد بالا) شما بین 9 تا 18 باشد.
- فشار خون دیاستولیک (حد پایین) شما بین 5 تا 10 باشد.
نکته مهم
اهداکنندگان خون، باید حواسشان باشد که برای پیشگیری از ابتلا به سرگیجه یا افت احتمالی فشارخون پس از اهدا، حداقل 6 ساعت قبل از مراجعه به پایگاههای اهدای خون، غذا میل کرده باشند؛ بنابر این در ماه رمضان، بهتر است بعد از افطار به مراکز اهدای خون مراجعه کنند. البته خود پایگاهها پس از اتمام خونگیری، آبمیوه و شیرینی در اختیار اهداکنندگان قرار میدهند.

این بیماریها را به پزشک پایگاه خبر دهید
هنگامی که شما برای اهدای خون به پایگاههای مختلف مراجعه میکنید، سوالاتی درباره وضع سلامت و بیماریتان پرسیده میشود که پاسخ دادن صحیح به آنها، هم میتواند به حفظ سلامتی خودتان کمک کند و هم اینکه پزشک پایگاه را در اینکه میتواند از شما خون بگیرد یا نه، راهنمایی کند. با این حساب، اگر به بیماریهای زیر مبتلا هستید، آن را از پزشک مرکز خونگیری، مخفی نکنید:
- کمخونی
- فشارخون بالا
- ابتلا به بیماریهای پوستی
- مسافرت به مناطق مالاریاخیز در طول یک سال گذشته
- ابتلا به اختلال انعقادی
- ابتلا به بیماریهای قلبی
- دیابت
- ابتلا به بیماریهای اعصاب و روان
- ابتلا به انواع بیماریهای عفونی تنفسی
- ابتلا به صرع یا داشتن سابقه غش
- داشتن سابقه عمل جراحی باز
- داشتن سابقه خالکوبی، تاتو، هاشور ابرو، حجامت یا بریدگیهای وسیع با وسایلی مانند تیغ و چاقو
- سابقه سقط جنین
- دریافت خون در سالهای اخیر
- داشتن روابط پرخطر جنسی
- سابقه اعتیاد تزریقی
- سابقه ابتلا به یرقان
- ابتلا به بیماریهای کبدی و کلیوی
- ابتلا به آلرژیهای شدید مانند آسم
در نهایت اینکه اگر شما در حال مصرف هر نوع دارویی با هر مقداری هستید، باید این مسئله را هم با پزشک پایگاه در میان بگذارید. اگر در حال مصرف آسپیرین هستید، حتماً این موضوع را به اطلاع پزشک مرکز برسانید، چون این دارو و سایر داروهای حاوی آسپیرین، باعث رقیق شدن خون میشوند و میتوانند سلامت شما را در اثر اهدای خون به خطر بیندازند.
منبع: همشهری آنلاین
نظرات شما عزیزان: